Vịnh Vũng Rô thuộc xã Hoà Xuân, tỉnh Đắk Lắk (trước đây là Phú Yên) rộng khoảng 1.640 ha, có điều kiện thuận lợi cho nuôi thủy sản, đặc biệt là tôm hùm. Tính đến năm 2026, toàn vịnh có 603 chủ bè với hơn 37.800 lồng, chiếm khoảng 400 ha mặt nước, trải dài ở các bãi Hương, Nhãn, Chùa, Lách...
Theo UBND xã Hòa Xuân, hiện Ban quản lý Khu kinh tế Phú Yên đang lập quy hoạch phân khu 1/2.000 Tổ hợp du lịch vịnh Vũng Rô - đảo Hòn Nưa, mục tiêu hình thành một quần thể du lịch đặc thù, cao cấp, hiện đại phục vụ cho khách du lịch trong và ngoài nước.
Vịnh Vũng Rô hiện là vịnh biển hoang sơ, có giá trị về quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tế biển. Nơi đây từng được tổ chức Du lịch thế giới (UNWTO) công nhận là một trong những thắng cảnh đẹp nhất trong khu vực châu Á, có thể sánh ngang với những thắng cảnh tuyệt tác của Thế giới.
Từ Vịnh Vũng Rô hướng mắt về phía Nam là đảo Hòn Nưa. Đây là một hòn đảo nhỏ, cao hơn 105 m, cách bờ chừng hơn 2 km. Từ Đèo Cả nhìn xuống, người dân nơi đây ví Hòn Nưa như một chú khủng long nằm giữa biển xanh.
Nước biển ở Hòn Nưa trong vắt, vào những hôm trời nắng có thể soi xuống tận đáy nước. Hòn đảo còn có những vách đá khổng lồ với bề mặt chằng chịt vết cắt ngang dọc tạo ra cảm giác huyền bí.
Trên đỉnh Hòn Nưa còn có một ngọn hải đăng với màu đỏ nổi bật. Ngọn hải đăng này được xây dựng năm 2002, giúp tàu thuyền hoạt động trong vùng biển Phú Yên, Khánh Hòa định hướng và xác định hướng ra vào Vũng Rô.
Ngoài vị trí địa lý thuận lợi, vịnh Vũng Rô còn gắn với lịch sử hào hùng của dân tộc. Trong chiến tranh, vịnh biển Vũng Rô là một địa điểm tiếp nhận vũ khí bí mật được vận chuyển từ miền Bắc vào thông qua những chuyến tàu lịch sử không số. Vũng Rô đã được công nhận là Di tích Lịch sử Văn hóa cấp quốc gia vào năm 1997.
Hiện nay, cảng Vũng Rô được đầu tư nâng cấp trở thành một cảng biển sầm uất, là cửa ngõ Quốc tế hướng ra biển Ðông, đầu mối giao thông quan trọng, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Đắk Lắk và cả khu vực Nam Trung Bộ - Tây Nguyên.
Vì nằm trong vùng quy hoạch, do vậy, thời gian tới, khu vực này sẽ không còn được phép nuôi thuỷ sản. Hiện vịnh Vũng Rô có hơn 90% số lồng đang nuôi tôm hùm bông và tôm hùm xanh với hơn 12 triệu con. Phần còn lại là khoảng 4 triệu cá chim, cá bớp, cá mú... Giai đoạn 2026-2027, sản lượng dự kiến đạt hơn 2.800 tấn tôm hùm và 3.800 tấn cá biển.
Ngoài ra, UBND xã Hoà Xuân cũng đang quản lý các bè kinh doanh dịch vụ. Tại khu vực Hòn Nưa không cho xây lắp bè kinh doanh dịch vụ, còn khu vực vịnh Vũng Rô có 21 bè kinh doanh dịch vụ.
Theo UBND xã Hoà Xuân, việc di dời lồng bè được thực hiện theo từng giai đoạn. Năm 2026 sẽ có 121 cơ sở phải chuyển đi; năm 2027 là 192 cơ sở; năm 2028 thêm 74 cơ sở. Đến năm 2029, 216 cơ sở hình thành trước năm 2005 và của người dân thôn Vũng Rô sẽ được bố trí vào vùng nuôi đã quy hoạch.
Để hiện thực hoá dự án và hạn chế ảnh hưởng đến sinh kế, UBND xã Hòa Xuân đề xuất dành khoảng 150 ha mặt nước phía đông vịnh cho người dân tiếp tục nuôi thủy sản. Phương án này vừa tạo cơ sở cho lộ trình di dời, vừa giúp việc quản lý bài bản, hiệu quả và phù hợp thực tế hơn.
Trong ảnh là vùng quy hoạch khoảng 150 ha mặt nước phía đông vịnh cho người dân tiếp tục nuôi thủy sản để thực hiện dự án Tổ hợp du lịch vịnh Vũng Rô - đảo Hòn Nưa
