Trong hành trình phát triển du lịch của Thái Nguyên sau sáp nhập, bên cạnh Hồ Núi Cốc, Ba Bể hay các điểm du lịch cộng đồng, Di tích 27/7 được xem là một "mảnh ghép cảm xúc" đặc biệt, góp phần tạo chiều sâu cho bản đồ du lịch địa phương.
Không gian của ký ức và lòng biết ơn
Một sáng tháng Năm, khi sương còn bảng lảng trên những triền đồi, dòng người từ nhiều tỉnh thành đã có mặt tại Khu di tích lịch sử 27/7 - nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh chọn tổ chức cuộc mít tinh lịch sử vào năm 1947 để công bố Ngày Thương binh toàn quốc, tiền thân của Ngày Thương binh - Liệt sĩ 27/7 ngày nay.
Không gian khu di tích không quá đồ sộ, nhưng lại tạo cảm giác lắng đọng hiếm có. Những hàng cây xanh phủ bóng quanh nhà bia tưởng niệm, con đường dẫn vào khu trung tâm được giữ nguyên nét giản dị, khiến du khách có cảm giác như đang bước chậm lại giữa nhịp sống hiện đại.
"Tôi từng nghĩ đây chỉ là nơi phù hợp với những đoàn về nguồn của cơ quan, trường học. Nhưng khi trực tiếp tới đây, cảm giác rất khác. Nó không khô cứng như những bài học lịch sử trên lớp mà gần gũi, chạm cảm xúc hơn nhiều", chị Nguyễn Thu Trang, du khách đến từ Hà Nội chia sẻ.
Điều đặc biệt của Di tích 27/7 nằm ở chính chiều sâu lịch sử. Đây không chỉ là một điểm tham quan mà còn là nơi khởi nguồn cho ngày tri ân lớn nhất của dân tộc. Trong dòng chảy gần 80 năm qua, giá trị ấy vẫn nguyên vẹn, nhưng cách tiếp cận đang dần thay đổi.
Khi du lịch lịch sử không còn "khó hút khách trẻ"
Nhiều năm trước, du lịch về nguồn thường bị gắn với hình ảnh khô khan, thiếu trải nghiệm. Tuy nhiên, sự thay đổi trong nhu cầu du khách đang mở ra cơ hội mới cho các di tích lịch sử nếu biết kể câu chuyện theo cách hấp dẫn hơn.
Tại Di tích 27/7, lượng khách trẻ bắt đầu tăng lên đáng kể, đặc biệt vào dịp cuối tuần và mùa hè. Nhiều nhóm lựa chọn kết hợp hành trình khám phá ATK, trải nghiệm chè Tân Cương, trekking sinh thái với các điểm di tích lịch sử để tạo nên chuyến đi nhiều lớp cảm xúc.
Bạn trẻ Hoàng Minh Đức, đến từ Hải Phòng cho biết, anh bất ngờ khi địa điểm này mang lại trải nghiệm "chữa lành" hơn tưởng tượng. "Không gian yên tĩnh, nhiều cây xanh, cảm giác rất dễ chịu. Nhưng điều khiến tôi nhớ nhất là khi nghe người hướng dẫn kể về hoàn cảnh ra đời Ngày 27/7. Nó khiến mình hiểu rằng lịch sử không hề xa vời", Đức nói.
Xu hướng "du lịch cảm xúc" đang trở thành động lực mới cho các điểm đến lịch sử. Thay vì chỉ ngắm nhìn hiện vật, du khách hiện nay muốn được chạm vào câu chuyện, nghe nhân chứng kể chuyện, tham gia hoạt động trải nghiệm và tìm thấy sự kết nối cá nhân với điểm đến.
Theo nhiều doanh nghiệp lữ hành, đây chính là dư địa để Di tích 27/7 phát triển thành sản phẩm du lịch văn hóa - giáo dục đặc trưng của Thái Nguyên.
Ông Phạm Quang Huy, đại diện một doanh nghiệp du lịch tại Hà Nội nhận định: "Điểm mạnh của Di tích 27/7 không nằm ở quy mô mà ở chiều sâu cảm xúc. Nếu kết hợp kể câu chuyện di tích, công nghệ trình chiếu, tour trải nghiệm ban đêm hay các chương trình giáo dục lịch sử dành cho học sinh, nơi đây hoàn toàn có thể trở thành điểm dừng chân giàu giá trị".
Từ "điểm đến tưởng niệm" đến sản phẩm du lịch trải nghiệm
Điều đáng chú ý là Thái Nguyên đang đứng trước cơ hội tái định vị các di tích lịch sử trong chiến lược phát triển du lịch mới. Khác với cách làm cũ, nơi di tích chỉ phục vụ tham quan ngắn thì xu hướng hiện nay là biến không gian lịch sử thành trung tâm trải nghiệm văn hóa. Điều này không chỉ kéo dài thời gian tham quan mà còn tạo giá trị kinh tế cho cộng đồng địa phương.
Người dân quanh khu di tích bắt đầu cảm nhận rõ hơn sự thay đổi ấy.
Bà Nguyễn Thị Hòa, người dân ở xã Đại Phúc kể rằng, vài năm trở lại đây lượng khách trẻ tăng rõ rệt. "Ngày trước chủ yếu là các đoàn cựu chiến binh hoặc học sinh về dâng hương. Giờ nhiều nhóm bạn trẻ đi du lịch cuối tuần cũng ghé vào. Các cháu thích chụp ảnh, nghe kể chuyện lịch sử rồi mua chè, đặc sản mang về", bà Hòa nói.
Sự xuất hiện của dòng khách mới cũng kéo theo kỳ vọng về những sản phẩm phụ trợ như cà phê trải nghiệm, không gian trưng bày số hóa, hoạt động biểu diễn nghệ thuật truyền thống hay các tour kết nối với ATK Định Hóa, đền Đuổm, hồ Núi Cốc.
Theo các chuyên gia du lịch, nếu được đầu tư đúng hướng, Di tích 27/7 có thể trở thành "mắt xích" quan trọng trong tuyến du lịch văn hóa - lịch sử - sinh thái của Thái Nguyên.
Một "địa chỉ đỏ" cần cách kể mới
Thực tế cho thấy, nhiều di tích lịch sử tại Việt Nam vẫn gặp khó khăn vì cách truyền thông cũ kỹ, thiếu trải nghiệm tương tác. Trong khi đó, thế hệ du khách mới lại bị hấp dẫn bởi những nội dung trực quan, giàu cảm xúc và mang tính cá nhân hóa.
Đó cũng là lý do nhiều ý kiến cho rằng Di tích 27/7 cần được làm mới bằng công nghệ và các hình thức kể chuyện hiện đại. Những video ngắn tái hiện lịch sử, audio guide đa ngôn ngữ, mã QR tra cứu thông tin hay tour đêm kết hợp ánh sáng nghệ thuật… hoàn toàn có thể giúp điểm đến này tiếp cận tốt hơn với giới trẻ.
Bạn trẻ Trần Long (Thanh Hóa) cho rằng: "Người trẻ không quay lưng với lịch sử, chỉ là lịch sử cần được kể bằng ngôn ngữ của thời đại số".
Ở góc độ rộng hơn, việc phát triển du lịch tại Di tích 27/7 cũng góp phần lan tỏa giá trị tri ân theo cách tự nhiên hơn. Thay vì những khẩu hiệu khô cứng, cảm xúc sẽ được hình thành qua trải nghiệm thực tế.
Đó có thể là khoảnh khắc một em nhỏ đứng lặng trước bia tưởng niệm, một du khách bất giác cúi đầu khi nghe câu chuyện về những thương binh thời kháng chiến, hay cảm giác bình yên khi bước giữa không gian xanh thẳm của vùng ATK.
Cơ hội để Thái Nguyên tạo dấu ấn riêng
Trong bối cảnh các địa phương cạnh tranh mạnh về du lịch nghỉ dưỡng và giải trí, những điểm đến mang chiều sâu văn hóa - lịch sử đang trở thành lợi thế khác biệt.
Thái Nguyên không sở hữu biển, nhưng lại có tài nguyên lịch sử cách mạng đặc biệt của vùng Việt Bắc. Nếu biết kết nối các "địa chỉ đỏ" với du lịch cộng đồng, sinh thái và trải nghiệm bản địa, địa phương hoàn toàn có thể xây dựng dòng sản phẩm riêng thay vì cạnh tranh trực diện với các trung tâm du lịch lớn.
Di tích 27/7 vì thế không chỉ là nơi lưu giữ ký ức chiến tranh mà còn có thể trở thành điểm khởi đầu cho hành trình khám phá chiều sâu văn hóa Việt Nam.
Chiều muộn, khi nắng bắt đầu nghiêng qua những tán cây, từng đoàn khách vẫn lặng lẽ bước vào khu tưởng niệm. Không ồn ào, không náo nhiệt, nhưng chính sự bình yên ấy lại tạo nên sức hút rất riêng cho nơi này.
Giữa thời đại mà du lịch ngày càng thiên về trải nghiệm cảm xúc, Di tích 27/7 có lẽ đang sở hữu điều quý giá nhất: khả năng khiến con người chậm lại để hiểu hơn về lịch sử, về lòng biết ơn và về những giá trị không bao giờ cũ.
(Bài: Anh Hoa; Ảnh: Nguyễn Toán - Tuấn Tú)
